الماس سایت

یکی‌ از اقداماتی که امنیت و ایمنی ساختمانهای ستادی نـظامی و انتظامی را تهدید می کند‌، اقدامات خرابکارانه و تروریستی است‌ . عملی‌ شدن این تهدیدات به نـوعی تزلزل امنیتی محسوب مـی شـود و عملکرد واحدهای مهم نظامی و انتظامی را دچار اختلال می نماید. پژوهش حاضر با توجه این مسئله و با هدف «تدوین چک لیست‌ ارزیابی شیوه طراحی » به بررسی تهدیدات و راهکارهای طراحی قابل توجه در هر یک از بـخش های یک ساختمان ستادی می پردازد. این پژوهش کاربردی و شیوه آن توصیفی - تحلیلی است . نتیجه پژوهش‌ نشان‌ می دهد که می توان چک لیستی برای ارزیابی شیوه طراحی هر ساختمان در قالب معیارهای «سازه، پلان، منافذ، راهـروها، سـیرکولاسیون بخش های مختلف ، طبقات، مصالح ، نما، بام، تأسیسات، مبلمان‌ واپایش‌ امنیتی » تدوین نمود. انطباق این چک لیست بر شرایط یک ساختمان مدیریتی پدافندی به عنوان مطالعه موردی، نشان داد که ساختمان مذکور نـسبتا در بـرابر تهدیدات امنیتی و ایمنی مقاوم‌ است‌ . امروزه یکی از روش های مقابله دشمن با نیروهای نظامی و انتظامی داخلی ، انجام «عملیات خرابکارانه و تروریستی » است‌ . در‌ این‌ روش نیروهای دشمن به حالت ناشناس ، جنگی نابرابر‌ را‌ بـا هـدف ایجـاد ترس ، اغتشاش و نقص در عملکرد سـازمان هـای نـظامی و انتظامی شکل می دهد. پس از حادثه ١١‌ سپتامبر‌، حمله‌ به ساختمان های نمادین ١ یکی از اهداف جذاب برای تروریست‌ ها شده است . این گونه رویکـردها تـروریسم مـدرن را تغییر داده و واقعیت این است که بسیاری از مسئولان‌ و شهروندان‌ در‌ بـرابر این حـربه آسیب پذیرند

(٢ :٢٠٠٣ ,Remennikov). مقابله با این تزلزل‌ امنیتی‌ ، مستلزم پیش بینی یک سری اقدامات در طراحی سازه ساختمان های کلیدی ، خصوصا ساختمان های سـتادی‌ نـیروهای‌ انـتظامی‌ و نظامی کشور است . با توجه به مسئله ذکر شده ، هـدف پژوهش حاضر‌ «ارائه‌ یک‌ سری راهکارهای طراحی در معماری ساختمان های نظامی و انتظامی » است . روش پژوهش حاضر توصیفی‌ -تحلیلی‌ اسـت‌ و بـر مـبنای راهکارهایی که بر اساس آن ارائه می شود، می توان «چک لیستی‌ بـه‌ مـنظور ارزیابی شیوه طراحی ساختمان ها» تهیه نمود و در صورت نیاز اقدامات ایمنی‌ و امنیتی‌ لازم‌ را انجام داد. در انتهای پژوهـش راهـکارهای ارائه شـده در قالب یک چک لیست‌ خلاصه‌ می شوند و برای ارزیابی پایداری یک ساختمان مدیریتی پدافندی، بـه عـنوان مـطالعه موردی‌ پژوهش‌ ، به‌ کار برده می شوند.

٢- بخش های حائز اهمیت یک ساختمان :

به مـنظور مـقابله بـا تهدیدات‌ امنیتی‌ و ایمنی لازم است تهدیدات قابل وقوع و متقابلا راهکارهای طراحی مرتبط با هر‌ کـدام‌ از‌ بـخش های یک ساختمان مورد شناسایی قرار گیرند. در پژوهش حاضر این بخش ها در‌

قالب‌ (شکل‌ ١) بـه تـرتیب مـورد بررسی قرار می گیرد:

/

شکل ١- بخش های یک ساختمان‌ که‌ در پژوهش مورد بررسی قرار مـی گـیرد (نگارندگان ).

1. Icon Building

٢

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 49)

-١- سازه ساختمان :

انفجار و اثرات مخرب ناشی‌ از‌ آن به عنوان شایع ترین تهدید حـفاظتی و امـنیتی ، مـاهیتی متغیر و غیرقابل پیش‌ بینی‌ دارد. هدف نیروهای خرابکار از حمله به‌ یک‌ ساختمان‌ ، وارد آوردن حداکثر تلفات انسانی و مـالی بـه‌ آن‌ است (شکل ٢). یکی از ضعف های ساختمانی که آن ها را به این‌ مـقصود‌ نـزدیک تـر می نماید، فروریخت‌ و تلاشی‌ اسکلت ساختمان‌ است‌ . اصولا‌ می توان ساختمان ها را از‌ نظر‌ سازه ای بـه دو الگـوی اسـکلت دار و بدون اسکلت تقسیم نمود که‌ بالطبع‌ ، الگوی اسکلت دار در برابر تهاجم‌ پایدارتر اسـت . تـخریب ساختمان‌ های‌ اسکلت دار کمتر به صورت‌ متلاشی‌ شدن کل سازه رخ می دهد. بلکه بیشتر بسته بـه شـیوه

ساخت اسکلت‌ ، چند‌ حالت کلی رخ می دهد‌:

بخشی‌ از‌ اسکلت آسیب دیده‌ و بـقیه‌ اسـکلت سالم می ماند‌.

بخشی‌ از اسکلت آسیب مـی بـیند و بـه علت فشار توده ساختمانی بقیه اسکلت بـه زیر‌ کـشیده‌ می شود.

این حالت هم که‌ بیشتر‌ بر اثر‌ انفجار‌ بسیار‌ قوی به وجـود مـی‌ آید واژگونی اسکلت ساختمان (آوار یکجا)

بـه سـمت معبر یا سـاختمان هـای مـجاور است .

/

شکل‌ ٢- تخریب‌ برج الخبر (سـاختمان ١٣١) در عـربستان‌ سعودی‌ به‌ عنوان‌ مقر‌ پرسنل نظامی کشورهای‌

خارجی‌ ، در سال ١٩٩٦ در یک حمله تروریستی (سـایت ویکـی پدیا).

انفجار با اعمال بارگذاری شدید در‌ مـدت‌ زمان‌ کوتاه ، ظرفیت ایجـاد خـسارت و تلفات زیاد در‌ انواع‌ سازه‌ ها‌ را‌ ایجـاد‌ مـی کند. به طوری که می تواند موجب خرابی پیش رونده بشود. خرابی پیش رونده بـیانگر گـسترش خرابی موضعی ناشی از انفجار اسـت کـه بـه وقوع خرابی‌ در کـل یا قـسمت بزرگی از ساختمان می انـجامد. (شـکل ٣). افزایش قدرت تخریبی بمب یا کاهش فاصله حائلی به ترتیب می تواند موجب آسیب

بـه یک سـتون ، بخشی از اسکلت‌ و کل‌ اسکلت ساختمان شـود (رهـگذر و سروقد مـقدم ، ١٣٩٠: ٢٧).

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 50)

(رجـوع شـود به تصویر صفحه)

شـکل ٣- حالت های مختلف آسیب پذیری اسکلت در برابر انفجار (٩٢ :٢٠٠٥ ,Herbert).

درصورتی که یک‌ شی‌ ء انفجاری در بیرون ساختمان تـوسط نـیروهای انتحاری منفجر گردد، بسته به قـدرت

آن و فـاصله مـحل انـفجار تـا ساختمان و البته اسـتحکام سـازه سه مرحله‌ به‌ وقوع خواهد پیوست (شکل ٤).

/

/

/

شکل‌ ٤- اثر‌ انفجار بر اسکلت ساختمان (٢٩ :٢٠٠٣ ,FEMA).

در صورتی که شـی ء انـفجاری در داخـل ساختمان کار گذاشته شده باشد به تـرتیب بـه سـقف ، کـف‌ و دیوارهـا‌ فـشار می آورد، آن‌ ها‌ را خم کرده و در نهایت شکستگی شیشه ها و تخریب طبقات بالایی و زیرین را در پی خواهد داشت (شکل ٥).

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 51)

(رجوع شود به تصویر صفحه)

شکل ٥- نحوه آسیب رسانی انفجار درون ساختمان‌ بـه‌ سازه (٣٠ :٢٠٠٣ ,FEMA).

برای مقابله با تخریب اسکلت ساختمان در برابر انفجار می توان ستون های بیشتری در اسکلت ١ کار گذاشت تا فشار امواج انفجار در یک نقطه متمرکز‌ نشده‌ و به وسیله‌ سایر ستون ها در جـهات مـختلف توزیع شود؛ در این صورت می توان انتظار داشت ، نسبتا ساختمانی‌ مقاوم در برابر موج انفجار٢ به وجود آمده باشد.

می توان‌ با‌ کار‌ گذاشتن بادبند میان ستون ها، شمع گذاری و افـزودن سـتون ها در طبقه همکف خطر تخریب اسکلت ساختمان ‌‌بر‌ اثر انفجار را کاهش داد (شکل ٦). سه مورد دیگر از راهکارهای کاهش احتمال‌ تخریب‌ یکجای‌ ساختمان در برابر انـفجار، اجـتناب از جانمایی سازه های نمایان (سـتون هـا در بخش های‌ بیرونی ساختمان ) استفاده از دیوارهای بتونی مستحکم (برای تقویت باربری ستون ها و کاهش‌ سرعت فروپاشی

ساختمان و حجم‌ آوار‌) و استفاده از میل گرد و توری در احداث دیوارهـا اسـت .

/

/

/

/

شکل ٦- اقدامات مختلف بـرای اسـتحکام بخشی طبقه همکف (٢٠ :٢٠٠٥ ,FEMA).

٢-٢- پلان ساختمان :

طراحی پلان ساختمان باید طوری باشد که از ایجاد‌ پلان ها به شکل های U،T ،V ،X ،Y ،O ،H ، +، گوشه دار، تورفته ، مقعر، نمای مستلزم ایجاد طاق ، نمای دارای برآمدگی و پیش آمدگی و سایر اشکال پیچیده اجتناب شـود. این پلان هـا با انباشته سازی آتش و توده‌ صوتی‌ در یک نقطه ، شدت انفجار را چند برابر

1. Redundancy in Frame Construction

2. Blast Resistant Building

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 52)

می نمایند (شکل ٧). در مقابل ، ساختمان های با پلان محدب ، کروی ، صاف و نوک تیز اثر‌ تخریبی‌ انفجار را

کاهش می دهند (شـکل ٨).

/

/

/

شـکل ٧- امواج انـفجار در گوشه های موجود در برخی پلان ها چند برابر می گردد (٥١ :٢٠٠٣ ,FEMA).

/

/

شکل ٨- فرم هایی که امواج‌ انفجار‌ را کمتر جـذب می نمایند (٥١ :٢٠٠٣ ,FEMA)

٢-٣- منافذ ساختمان

٢-٣-١- ورودی و آستانه : ورودی ساختمان ، شخصیت بخش است و باید طـوری بـاشد کـه در حالت عادی تصویر ذهنی مثبتی را نسبت‌ به‌ ساختمان‌ ایجاد کند (شکل ٩). در عین‌ حال‌ آستانه‌ و محوطه مقابل

سـاختمان ‌ ‌نـباید به گونه ای باشد که با نشان دادن اهمیت ساختمان ، جلب توجه نماید (شکل ١٠).

/

شـکل ٩- ورودی‌ زیبـا‌ مـی‌ تواند شخصیت ساز ساختمان باشد (٢٠٥ :٢٠٠٤ ,Department‌ of‌ the Army).

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 53)

(رجوع شود به تصویر صفحه)

شکل ١٠- محوطه آرایی تصویر سمت راسـت از آنجا که نشانی از‌ برتری‌ و اهمیت‌ را در خود ندارد،

مناسب تر هست (٢٠٩ :٢٠١٢ ,US‌ Army)

٢-٣-٢- دربها: از حیث ایمـنی ، ساختمان باید دارای –حداقل - دو ورودی و خـروجی اسـتاندارد مطابق تعداد طبقات و تعداد ساکنان‌ در‌ ساختمان‌ به منظور افزایش سرعت حرکت و جابجایی باشد. برای ساختمان های مهم‌ تر‌ می توان درب پشتی هم طراحی نمود. محل ها و راه های خروج ایمن و مسیر امـداد رسانی‌ در‌ ساختمان‌ باید طوری تعبیه شود که علاوه بر هدایت کارکنان و ساکنان به مکان‌ امن‌ (در‌ هنگام

آتش سوزی )، در صورت وقوع انفجار نیز امکان یاری رسانی به آن ها‌ فراهم‌ باشد‌ (شکل ١١).

/

شکل ١١- خـروجی هـای اضطراری ساختمان در مواقع آتش سوزی باید مشخص‌ و کافی‌ باشند

(Queensland Government, 2008: 3)

از منظر امنیتی ، موقعیت ورودی ساختمان باید به صورتی‌ باشد‌ که‌ دید به درون ساختمان محدود شود.

ایجاد هشتی و راهروهای غیرمستقیم و واپایش شده با مصالح‌ مـستحکم‌ در این زمـینه توصیه می شود. علاوه بر این ، حداقل سازی ابعاد درب‌ ورودی‌ تا‌ اندازه ای که با الزامات اورژانسی و امداد و نجات تداخل نداشته باشد، گزینه ای برای کاهش‌ دید‌ به داخل ساختمان محسوب می شـود. اسـتفاده از دیوار بتونی مستحکم برای‌ هشتی‌ ، نصب‌ دیوارهای موقتی با فاصله کمی از مسیر ورودی و جانمایی درب داخلی با زاویه خاص از‌ جمله‌

پیشنهادات‌ دیگر در این زمینه است (شکل ١٢). بالا آوردن ارتفاع طبقه همکف‌ به‌ اندازه ١.٢٠سانتیمتر از

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 54)

سـطح زمـین بـه منظور جلوگیری از ورود مستقیم و سریع بـه داخـل سـاختمان و ایجاد‌ طاق‌ ها و گنبدها به عنوان دو سازه ای که اثر انفجار را کاهش‌ می‌ دهند (٣٤ :٢٠٠٥ ,US Air Force Taskforce‌)، از‌ جمله‌ دیگر

موارد قابل توجه برای داشتن یکـ‌ سـاختمان‌ بـا ورودی ایمن است .

/

/

/

/

/

شکل ١٢- پلان و نمای حفاظ پنجره و  درب (ردیف اول )؛ پلان‌ ساختمان‌ مـحافظت شـده با درختان و ملاحظات‌ ورودی‌ (ردیف دوم‌ )؛ راهرو‌ محافظت‌ شده و نحوه تنظیم ورودی برای کاهش‌ دید‌ (ردیف سوم )

.(US Air Force Taskforce, 2005: 34) (DoD, 2008: 100)

همچنین‌ باید‌ از ایجاد ورودی در گوشه ساختمان‌ ١ به مـنظور جـلوگیری از‌ انـباشتگی‌ نیروی انفجار و آسیب رسانی بیشتر‌ آن‌ ، اجتناب شود (شکل ١٣). تـوصیه می شود در عین اینکه ورودی های متعددی‌ برای‌

1. Re-entrant Corners

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 55)

ساختمان با‌ هدف‌ فرار‌ در مواقع بحرانی‌ تعبیه‌ می شود؛ به مـنظور‌ واپایشـ‌ افـراد، صرفا اجازه تردد از طریق

یک درب صادر شود.

/

شکل ١٣- اجتناب از‌ قرار‌ دادن ورودی ها در گـوشه سـاختمان‌ (٣١‌ :٢٠٠٥ ,US‌ Air‌ Force‌ Taskforce)

در این ساختمان‌ ها می توان با به کارگیری سایبان و راهرو(کولوناد) امکان بیشتری را برای محافظت افراد‌، کـاهش‌ دید بـه درون سـاختمان و استحکام بیشتر‌ سازه‌ ضمن‌ در‌ امان‌ ماندن از شرایط‌ نامساعد‌ آب و هوایی به وجود آورد.

٢-٣-٣- پنـجرهها: بـرای ایجـاد چشم های ناظر برای ساختمان و رصد وضعیت بیرون‌ ، باید‌ پنجره‌ ها را در تمام جهات سـاختمان نـصب‌ نـمود‌؛ به‌ صورتی‌ که‌ هیچ‌ نمایی با دیوارهای صلب و بدون پنجره وجود نداشته باشد. امـا در مـوارد لازم می توان برای حفاظت بیشتر، تعداد پنجره ها در نمای ساختمان را در حداقل‌ ، پیش بینی کـرد.

کـاهش نـمای شیشه ای تا ١٥ درصد سطح نما (٣٣ :٢٠٠٥ ,US Air Force Taskforce) و استفاده از شیشه های چندلایه نشکن و مقاوم (ضدضربه ١، ضدحریق ٢، ضـدعبور، ضـداغتشاش ، ضدگلوله‌ ، ضدانفجار‌) به

١- شیشه های ضدضربه ، شیشه های چند لایه هستند که مطابق بـا نـیاز خـاص و بر پایه محاسبات مهندسی طراحی و تولید می شوند. در ساختمان های تجاری ، اداری ، بانک ها‌، ساختمان‌ های مـسکونی ، فـرودگاه ها، ویترین ها، فروشگاه های بزرگ و به طور کلی اماکنی که نـیازمند امـنیت و حـفاظت در برابر سرقت مسلحانه ، اغتشاش ، انفجار‌، زلزله‌ و... می باشد، می توان از‌ این‌ نوع شیشه ها اسـتفاده نـمود (شـرکت ونوس شیشه ، ١٣٩٢).

٢- کارآیی شیشه های ضدحریق به حفظ یکپارچگی شیشه ها در هـنگام آتـش سوزی است ؛ بهترین‌ عملکرد‌ که می تواند فضای‌ مجاور‌ را برای مدت زمان معینی ایمن و سرد نـگاه دارد. در این وضـعیت شیشه ها تا مدت زمان کافی نه تنها یکپارچگی خود را حفظ

مـی کـنند، بلکه از انتشار گازهای‌ داغ‌ و حرارت جلوگیری مـی کـنند(هـمان ).

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 56)

جای شیشه های سنتی ، نصب چارچوب هـای فـلزی برای پنجره ها، نصب حفاظ برای پنجره های طبقات زیرزمین و همکف ، طراحی پنـجره هـا به صورت عمودی‌ تا‌ افـقی -بـه‌ منظور کـاهش دید از بـیرون بـه درون ساختمان - از جمله موارد قابل توجه در کـاهش خـسارت پذیری‌ نمای ساختمان ها است . شایسته است تا جای ممکن از پنجره‌ هایی‌ بـا‌ عـقب نشینی و شکل عمودی در نما به صـورتی که ضمن هماهنگی بـا ویژگـی های اقلیمی و کاهنده سطح ‌‌دید‌ از بـیرون بـه داخل ، استفاده شود (شکل ١٤). ضمنا در این حالت پنجره‌ ها‌

آسیب‌ پذیری کمتری در برابر انفجار خـواهند داشـت .

/

/

/

/

شکل ١٤- پنجره های مقاوم در بـرابر آتـش‌ ، عـمودی ، تورفته و حفاظ دار، ضـریب امـنیت ساختمان را ارتقا می دهـند (شـرکت ونوس‌ شیشه ، ١٣٩٢)،

(Prince William‌ County‌ Police Department, 2010: 22) (Robert, 1998: 50)

کارشناسان در نظرگیری فاصله ای در حد ١.٨٠ سانتیمتر میان سطح زمین و لبه پنجره و همچنین مـیان لبـه سقف هر طبقه تا لبه پنـجره طـبقه‌ بالایی را بـه عـنوان یکـی دیگر از اقدامات پدافندی پیشـنهاد می دهند

2 (شکل ١٥). مضافا در این زمینه تأکید شده است که پنجره های حفره ای ١ نسبت به پنـجره هـای نواری‌ مقاومت‌ بیشتری در برابر انفجار دارنـد (٣٣ :٢٠٠٥ ,US Air Force Taskforce).

1. Punched Windows

2. Ribbon Windows

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 57)

(رجـوع شـود بـه تـصویر صفحه)

شکل ١٥- پنـجره هـای حفره ای (سمت چپ ) و پنجره های‌ نواری‌ (سمت راست )

(Homeland Security & FEMA, 2011: 239)

٢-٤- پله ها و راهروها:

اصولا اگر طراحی ساختمان به گـونه ای بـاشد کـه ورودی ، هم سطح با زمین بوده و حداقل نـیاز بـه‌ راهـ‌ پله بـاشد، نـه تـنها در شرایط بحران بلکه در شرایط عادی نیز آسودگی بیشتری را برای ساکنان به همراه دارد.

لازم است در ساختمان ، کنار آسانسور نیز راه پله‌ تعبیه‌ شود‌ و غیر از قرارگیری پله های‌ فرار‌، باید‌ عرض پله هـای معمولی نیز بیشتر از حد استاندارد منظور شود. هر راه پله باید دست کم ١١٠ سانتیمتر عرض مفید‌ داشته‌ باشد‌؛ مگر آنکه مجموع تعداد متصرفان تمام طبقات استفاده‌ کننده‌ از راه پله ، کمتر از ٥٠ نفر باشد که در آن صـورت ، عـرض مفید می تواند به حداقل ٩٠‌ سانتیمتر‌ کاهش‌ داده شود (سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران ، ١٣٩٢‌: ١٧) (شکل ١٦). همچنین هر راه پله باید دست کم ٢٠٥ سانتیمتر تا سقف بالای خود ارتفاع داشته‌ و بـین‌ هـر‌ دو پاگرد متوالی آن حداکثر فاصله قائم ٣٧٠ سانتیمتر باشد (سازمان‌ آتش‌ نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران ، ١٣٩٢: ١٧). نکته دیگری را خصوصا می توان در راهروهای طبقه‌ همکف‌ سـاختمان‌ هـای مهم مدنظر قرار داد و آن هم ایجـاد مـانع در مسیر راهرو‌ برای‌ غیرمستقیم‌ ساختن آن به منظور کاهش قدرت موج انفجار

بمب گذاری است (شکل ١٧).

/

/

شکل‌ ١٦‌- یک‌ مسیر فرار از طریق پشت بام (سمت راسـت )- ابـعاد مناسب پلکان برای خـروج اضـطراری‌

(سمت‌ چپ ) (سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران ، ١٣٩٢: ١٧)

.(Department for Communities‌ and‌ Local‌ Government, 2006: 89)

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 58)

(رجوع شود به تصویر صفحه)

شکل ١٧- ایجاد مانع در مسیر‌ راهروها‌ جهت شکست قدرت موج انفجار

.(Department for Communities and Local Government, 2006: 80‌)

٢-٥- گردش‌ داخلی‌ (سیرکولاسیون ) بخش های مـختلف سـاختمان :

از دیدگاه حفاظت ، اولین هدف طراحی ساختمان ها دو چیز‌ است‌ : اول ، طراحی ساختمان های ایمن ؛ به صورتی که در هنگام حمله تخریب‌ نشوند‌. دوم‌ ، فراهم سازی امکان نجات ساکنان ساختمان از حادثه .

سیرکولاسیون داخلی سـاختمان بـاید دستیابی بـه این‌ اهداف‌ را‌ تسهیل نماید. در سطح عملکردی ، لازم است تا بخش های پر رفت‌ و آمد‌؛ نظیر مغازه ها، لابی هـا، محل تجمع ، پارکینگ ، مخازن و ... به دور از بخش های امنیتی و فرماندهی‌ ساختمان‌ واقـع شـوند (٤٤ :٢٠٠٥ ,Herbert) (شـکل ١٨) به عبارتی اتاق هایی با‌ عملکرد‌

فرعی و خدماتی در پیرامون پلان ساختمان ، جانمایی‌ شوند‌.

/

/

شکل‌ ١٨- تصویری شماتیک به مـنظور ‌ ‌نـشان دادن‌ نحوه‌ چیدمان بخش های امن و ناامن یک ساختمان

.(FEMA, 2003: 52)

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 59)

این کار ضمن‌ دور‌ ساختن خطر از قـسمت هـای‌ اصـلی‌ ساختمان ، موجب‌ استحکام‌ بیشتر‌ سازه ساختمان و جلوگیری از فروپاشی ١ آن‌ در‌ مواقع انفجار می شود (٥٢ :٢٠٠٣ ,FEMA). همچنین بـخش های حساس ساختمان‌ نباید‌ بالا و یا پایین بخش های پر‌ رفت و آمد واقع شود‌ (شکل‌ ١٩). فـضاهای لابی و بخش تجاری‌ بـاید‌ دعـوت کننده اما واپایش شده باشند و با رعایت تمهیدات امنیتی با سایر فضاها‌ ترکیب‌ شوند. برای استحکام بیشتر محل‌ های‌ تجمع‌ و لابی در طبقه‌ همکف‌ ساختمان های مهم می‌ توان‌ از بتون تقویت شده

بـهره برد.

/

شکل ١٩- گونه ای از چیدمان صحیح بخش‌ های‌ مختلف عملکردی ساختمان بر حسب اهمیت‌ (مقطع‌ )

.(FEMA, 2003‌: 52‌)

گزینه‌ های مختلف چیدمان راهرو‌، ساختمان اصلی و بخش های فرعی (شکل ٢٠):

١- تفکیک شده : در این گزینه ، بخش های عـمومی‌ از‌ قـسمت های مهم ساختمان جدا هستند‌.

٢- جدا‌ شده‌ و بیرون‌ گرا‌: در این گزینه‌ ، بخش‌ های عمومی از بخش های حساس ساختمان توسط یک دیوار محکم و با حداقل منفذ جداشده است‌ . بخش‌ های‌ دارای ساکن و تأسیسات مهم پشـت بـه پشت‌ این‌ دیوار‌ نیستند‌.

٣- بیرون‌ گرا‌ و در عین حال جدا نشده : در این گزینه ، بخش های عمومی در حالی که در فضای کاملا مجزا قرار ندارند (مثلا احداث موانع فیزیکی و دیوار) از بخش‌ های حساس ساختمان مـتمایز هـستند. این نوع چیدمان برای ساختمان های چند طبقه که در طبقه همکف ، راهرو (لابی ) دارند مناسب است .

1. Collapse

٤

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 60)

- نیمه درونی : در این گزینه که چیزی‌ میان‌ دو گزینه قبلی است ؛ بخش های عمومی کماکان از بـخش هـای حـساس ساختمان با احداث یک دیوار محکم جـدا هـستند.

٥- مـجاور با بخش های معمولی دارای ساکن : در این‌ گزینه‌ ، بخش های عمومی ساختمان در زیر یا مجاور

فضاهای دارای ساکن ساختمان هستند.

/

/

/

/

/

شکل ٢٠- گزینه های مختلف چـیدمان راهـرو، سـاختمان اصلی و بخش‌ های‌ فرعی

(Homeland Security & FEMA‌, 2011‌: 204)

٢-٦- تعداد طبقات ساختمان :

بـه دلیل وجـود عوامل دیگری ؛ همچون توانایی مالی و تقسیم بندی های اداری نمی توان توصیه مؤکدی در مورد تعداد مناسب‌ طبقات‌ برای ساختمان هـای نـظامی‌ و انـتظامی‌ داشت ؛ اما می توان توصیه نمود که هر چه تـعداد طبقات ساختمان افزایش می یابد، باید اقدامات امنیتی ورودی شدیدتر و سازه ساختمان مستحکم

1

تر شود. در مجموعه های نظامی و انـتظامی‌ تـوزیع‌ عـملکردها در قالب ساختمان های کم ارتفاع و دو-سه طبقه ، یکی از راهکارهای مناسب بـه مـنظور پایداری مجموعه در برابر تهدیدات خرابکارانه می باشد؛ زیرا ساختمان های کم ارتفاع ، سطح‌ مورد‌ استفاده بیشتری‌ در طبقه هـمکف سـاختمان دارنـد؛ به طوری که تخریب یکجای آن با یک انفجار ممکن نیست . این‌ ساختمان هـا در بـرابر انـفجار مقاومت بیشتری نسبت به ساختمان های‌ چندین‌ طبقه‌ از خود نشان می دهند. دفاتر، تـأسیسات ، امـوال و افـراد در این گونه ساختمان ها در سطح ، پراکنده ‌‌شده‌ اند و بدین ترتیب وارد آمدن خسارت به یک بخش ، اثـر کـمتری بر سایر‌ بخش‌ ها‌ دارد.

این گونه ساختمان ها به دلیل بهره برداری از نور طبیعی سـاختمان و داشـتن سـطح‌ راهرویی بیشتر، نیاز به ایجاد ورودی های خطرناک برای ساختمان ندارند و استحکامات کمتری‌ نیز بـرای ورودی هـا‌ و خروجی‌ ها نیاز است (١٩٦ :٢٠١١ ,FEMA &Homeland Security ).

1. Low-rise Buildings

٢

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 61)

-٧- مصالح ساختمان :

در حوزه مصالح بیرونی ساختمان می توان از پنـل هـای مـحافظتی با عملکرد دیوار برای جذب شدت‌ انفجارهای احتمالی بهره برد؛ همچنین زمانی که امکان ایجاد فـاصله نـگهداری و ایست در بیرون ساختمان فراهم نباشد، می توان پوشش ساختمان را با عناصر و مـواد مـستحکم جـایگزین نمود. استفاده از دیوارهای‌ مقاوم‌ در برابر انفجار، مواد نشکن با قابلیت ارتجاع ، به کارگیری دیوارهای بـرشی ١ بـا جـنس بتون مقاوم شده به جای استفاده از پوشش های بنایی و دیوارهای نازک بـرای کـاهش سطح آوار‌ از‌ جمله دیگر راه حل ها برای حفاظت بیشتر از ساختمان های با خطرپذیری بالا است (رهگذر و سـروقد مـقدم ، ١٣٩٠: ٢٨).

در حوزه مصالح درون ساختمانی برای کاهش خطر گسترش‌ آتش‌ در ساختمان ، بهتر است تـمهیداتی ؛ قـبیل نصب سقف های کاذب ، عدم استفاده از مـصالح پلاسـتیکی ، چـوبی و قابل اشتعال در کف ساختمان ها،

استفاده از سـقف هـای ضد آتش و پارتیشن‌ های‌ مقاوم‌ در برابر گرمای بالا را‌ به‌ کار‌ برد (شکل ٢١).

/

شـکل ٢١- سـاخت و ساز با مصالح ضد آتـش در سـاختمان

(Department for Communities and Local Government, 2006:242‌)

علاوه‌ بـر‌ مـوارد بـالا، استفاده از سطوح فلزی به جای‌ شـیشه‌ ای در طـراحی درب ها، حفاظ پله ها، کف پوش ها و پله ها می تواند به عنوان یک راهکار‌ بـه‌ مـنظور‌ کاهش آسیب پذیری ساختمان در شرایط اغتشاش و نـاآرامی محسوب گردد‌ (شکل ٢٢).

1. Shear Walls, and Bracing

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 62)

(رجـوع شـود به تصویر صفحه)

شکل ٢٢- در سـاختمان هـای حساس تا‌ حد‌ ممکن‌ باید از سطوح شیشه ای کمتر استفاده نمود

(شرکت ونوس شـیشه‌ ، ١٣٩٢‌)

٢-٨- نـمای ساختمان :

در اغلب موارد، فشار اصـلی امـواج انـفجار بر نمای اصـلی سـاختمان وارد می شود‌. لازم‌ اسـت‌ در وهـله اول از مصالح شیشه ای چند لایه ، مصالح مقاوم و... در‌ نمای‌ اصلی‌ استفاده شود. نمای ساختمان باید به گـونه ای بـاشد تا در برابر امواج انفجار‌ در‌ جلوی‌ سـاختمان یا در سـاختمان های دیگـر، تـرد و شـکننده نباشد. در این مورد

نماهای شـیشه‌ ای‌ بازتابی ١ آسیب پذیرند (شکل ٢٣).

/

/

شکل ٢٣- نماهای شیشه ای در برابر انفجار‌ مقاومت‌ کمی‌ دارند

(کامران و همکاران ، ١٣٩١: ٨٥) (WWW. google. com)

عـناصر الحـاقی ناایمن و زائد؛ از قبیل‌ مجسمه‌ های سنگی حـجیم و سـنگین ، سـتون هـای بـزرگ و ... از عوامل مؤثر در افـزایش تـلفات‌ جانی‌ محسوب‌ می شوند؛ زیرا پرتاب این عناصر زائد و حجیم در اثر موج انفجار نقش ترکش های‌ ثانویه‌ را بازی کـرده و مـوجب افـزایش تلفات می شود (کامران و همکاران ،١٣٩١: ٨٥‌) (شکل‌ ٢٤‌).

1. Reflex

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 63)

شـکل ٢٤- پرتـاب عـناصر نـما خـسارت خـیابانی را بیشتر می سازد

(٢٠٠٦:٢٠٠ ,FEMA‌) (مرکز‌ تحقیقات‌ ساختمان و مسکن ، ١٣٨٨: ٢٨) (١٠ :٢٠٠٩ ,Bloomberg et al)

استفاده از نماهای‌ شیشه‌ ای و پنجره های بزرگ در مجاورت محوطه ساختمان بدون رعایت تمهیدات لازم به دلیل پرتاب قطعات‌ شیشه‌ به اطراف ، عامل مـهمی در افزایش تلفات و خسارات در محوطه می باشند‌.

لازم‌ است در صورت استفاده از این عناصر‌، اولا‌ قطعات‌ شیشه توسط قاب تا حد امکان کوچک‌ انتخاب‌ شوند ثانیا نوع شیشه از نوع مسلح باشد. تورفتگی پنجره هـا و اسـتفاده از‌ ایوانگاه‌ (بالکن ) در ساختمان مجاور معبر‌ به‌ منظور کاهش‌ آوار‌ ساختمان‌ یکی دیگر از راه های کاهش‌ خسارت‌ آوار نمای اصلی است (شکل ٢٥).

اما عدم ایجاد تراس و ایوانگاه (بالکن‌ ) در‌ نمای اصلی ساختمان که در مـجاورت‌ مـعابر نیست ، از حیث‌ کاهش‌

احتمال ورود افراد خرابکار و اغتشاش‌ گر‌ حائز اهمیت است .

/

شکل ٢٥- طراحی ایوانگاه (بالکن ) یا تراس به منظور ممانعت‌ از‌ پرتاب خرده شیشه هـا بـه‌ فضای‌ بیرونی‌ بر اثر انـفجار‌ (مـرکز‌ تحقیقات ساختمان و مسکن ، ١٣٨٨‌: ٣١‌).

٢-٩- بام ساختمان :

به منظور رعایت تمهیدات امنیتی ، لازم است ساختمان را در قطعه زمین‌ ، به‌ صورتی جانمایی کرد که با

بام‌ ساختمان‌ مجاور مـتصل‌ نـباشد‌؛ همچنین‌ بام ساختمان هـای مـهم‌ و کلیدی دارای جان پناهی حداکثر تا 63

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 64)

ارتفاع یک متر به منظور استتار بیشتر پشت‌ بام‌ و تجهیزات آن از دید خرابکاران و اغتشاش‌ گران‌ باشند‌؛ به‌ علاوه‌ لازم است با‌ نصب‌ یک لایه بام شیب دار١ بر روی بام های مسطح ، بـه اسـتحکام بام کمک نمود.

بام‌ های‌ شیب‌ دار از این جهت که مانع باقی‌ ماندن‌ مواد‌ انفجاری‌ پرتاب‌ شده‌ به سوی بام می شود نیز حائز

اهمیت است (٢٠٠٤ ,Department of the Army) (شکل ٢٦).

/

/

شکل ٢٦- بام دارای جان پناه و سـقف تـقویت شده (٣٢ :٢٠٠٣‌ ,FEMA).

بـه علاوه توصیه می شود از بام ساختمان برای نصب آنتن های مخابراتی استفاده شود تا دسترسی خرابکاران و اغـتشاش گران به آن محدود شود. یکی از اقدامات امنیتی در‌ حوزه‌ بام ، احداث جـایگاهی (پد٢) بـه مـنظور فرود بالگردهای امدادی است . پد فرود بالگرد به سه قسمت متحدالمرکز تقسیم می شود. با محاسبه حداقل قـطر ‌ ‌پره بـالگرد (١٠ متر) و طول‌ آن‌ (١٢.٥ متر)، حلقه اولی که بالگرد در آن مستقر می شود، باید دایره ای با حـداقل قـطر ١١ مـتر باشد (سازمان مدیریت و برنامه‌ ریزی‌ کشور، ١٣٨٠: ٤٥) (شکل ٢٧‌).

1. Pitched‌ Roofs

2. Pad

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 65)

(رجوع شود به تصویر صفحه)

شکل ٢٧- نمونه ای از پدهای بـیمارستانی ١ روی بام ساختمان

.(U.S. Department of Transportation & Federal Aviation Administration‌, 2012‌: 139)

٢-١٠- تأسیسات ساختمان‌ :

اولین‌ هدف در طراحی سامانه مکانیکی ساختمان ، باید این باشد کـه در برابر عوارض ناشی از وقـوع بـحران های طبیعی و یا حمله خرابکارانه به مجموعه ، ساختمان ماندگاری خوبی برای حفظ حداقل‌ های‌ سطح زندگی داشته باشد. به عبارتی سامانه های تأسیساتی آن ، پایا و سریعا قابل احیا باشد. از این منظر و در چارچوب تمهیدات صرفا سـاختمانی - و نه مکانیکی - می توان به عدم جانمایی‌ خطوط‌ ، لوله ها‌، کنتورها

(شمارنده )، پست ها و محورهای تأسیساتی در نمای بیرونی ساختمان اشاره نمود (شکل ٢٨). نصب سامانه اطفاء‌ حریق در داخل ساختمان و پیش بینی برق اضطراری ، مـخازن آب و سـوخت‌ در‌ بخش‌ های مقاوم ساختمان برای زمان های بروز نقص ، قطعی و محاصره در زمان های بحرانی نیز ضروری است‌ ؛ ‌‌همچنین‌ باید تا حد امکان از آویزان ساختن ، نصب غیراستاندارد و در دسترس قرار دادن‌ تأسیسات‌ (بـرای‌ نـیروهای خرابکار) پرهیز کرد تا در صورت خرابکاری یا انفجار و تخریب بخشی از ساختمان توسط‌ آن ها، سامانه تأسیساتی از کار نی افتد. به عنوان مثال می توان‌ محل ورودی لوله ها‌ و مسیرهای‌ تأسیساتی به ساختمان را

در ارتـفاع بـالاتر قرار داد تا از خرابکاری و فرسودگی بیشتر در امان باشند (٥٧ :٢٠٠٣ ,FEMA).

/

شکل ٢٨- حالت های مختلف ورود مسیرهای تأسیساتی به داخل ساختمان‌ با رعایت نکات ایمنی

.(Herbert, 2005: 112)

1. Hospital Helipads

٢

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 66)

-١١- مبلمان واپایش امنیتی :

برای برقرار بیشتر امنیت و واپایش ورود و خروج ، لازم است یک سـری وسـایل امـنیتی که می توان نام

1

«مـبلمان‌ واپایشـ‌ امـنیتی » را بدان ها اطلاق کرد، استفاده شود. استقرار ورودی های واپایش کننده ، دوربین های مداربسته ، نصب بولارد و حفاظ در ورودی محوطه بیرونی ساختمان از جمله این موارد اسـت .

٣- چـک‌ لیسـت‌ ارزیابی سطح آسیب پذیری ساختمان در برابر تهدیدات

امنیتی و ایمـنی :

بـرای تسهیل در امر شناسایی مکان های خطرپذیر در برابر اقدامات خرابکارانه یا سطح آسیب پذیری آنها در برابر‌ تهدیدات‌ امنیتی و ایمنی ، می توان بـحث هـای ارائه شـده در بخش های قبل را در قالب (جدول ١) به صورت یک چک لیست امـتیازدهی خلاصه نمود.

با به کارگیری این جدول‌ ، ساختمان‌ های‌ نیازمند به تمهید ملاحظات طراحی‌ و برنامه‌ ریزی‌ ، به منظور مقابله بـا اقـدامات خـرابکارانه ، امتیازدهی و شناسایی می شوند. حداقل امتیاز این جدول برای یک ساختمان نظامی و انـتظامی (٨.٥-) امـتیاز است‌ و هرچه‌ امتیاز‌ نهایی بیشتر باشد، آن ساختمان در برابر اقدامات‌ خرابکارانه‌ پایدارتر است . در همین جدول به عـنوان مـطالعه مـوردی ، یکی از ساختمان های مدیریتی پدافندی کشور، از نظر احتمال‌ آسیب‌ پذیری‌ مورد ارزیابی قـرار گـرفته اسـت .

امتیاز کسب شده برای این‌ ساختمان (٨.٥+) است ؛ به عبارت دیگر این ساختمان نسبتا در برابر اقـدامات

خـرابکارانه پایدار و مـقاوم است (شکل ٢٩‌).

/

/

شکل‌ ٢٩‌- میزان خطرپذیری ساختمان مدیریتی پدافندی مورد مطالعه از لحاظ آسیب پذیری‌ در‌ برابر

تـهدیدات امـنیتی و ایمنی (نگارندگان ).

1. Security Gate

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 67)

جدول ١- چک لیست ارزیابی میزان آسیب پذیری یک ساختمان‌ در‌ برابر‌ تهدیدات امنیتی و ایمـنی ، در

تـلفیق بـا شرایط ساختمان مدیریتی پدافندی مورد مطالعه‌ (نگارندگان‌ ).

معیارها‌ شاخص ها و امتیازات مربوط به هـرکدام امـتیاز ساختمان مورد مطالعه

سازه اسکلت دار وجود‌ بادبند‌ (١)ـ وجود‌ شمع (١)ـافزونگی ستون هادر طـبقه هـمکف (٢)ـوجـود دیوارهای برشی (٢) 2

بدون اسکلت (١-) -

نوع پلان مقعر‌ (١-)ـنمادین‌ (١-)ـمحدب (١) ـکروی (١)ـعادی (٠) 0

ورودی ها تعداد درب (تعداد)ـورودی مستقیم (٠)ـ ورودی غـیرمستقیم (١)ـورودی‌ بـاسازه‌ تقویت‌ شده (٢) 1

شکل پنجره ها افقی (٠)ـعمودی (١)ـحفره ای (٢) ـنواری (٠) 0

نوع شیشه سـاده (٠)ـچـندلایه نـشکن‌ (٢)ـحفاظ‌ دار (١) ـشیشه بازتابی (١-) 0

پله ها وجود پله فرار (١)ـعرض راه پله (عرض ) 1.5

جهت‌ راه‌ پله‌ مستقیم (٠)ـغیرمستقیم (١) 0

نوع چـیدمان بـخش هـا تفکیک بخش های امنیتی (١) ـ عدم تفکیک (١-) 1

چیدمان راهرو و ساختمان‌ اصلی‌ تفکیک شـده (٢)ـجـدا شده و بیرون گرا (١)ـبیرون گراو در عین حال جدانشده‌ (١) ـ نیمه‌ درونی‌ (٠) ـ مجاور با بخش های معمولی دارای سـاکن (٠) ـ تـفکیک نشده (١-) 0

مصالح ساختمان پنل های محافظتی (١)ـدیوارهای‌ نازک‌ (١-)ـسقف‌ کاذب (١)ـاستفاده ازمـصالح پلاسـتیکی و چوبی (١-) ـ سقف های ضدآتش (٢) ـ پارتیشن های مـقاوم در‌ بـرابر‌ گـرمای بالا ((٢) -1

جنس درب ها، حفاظ پله ها و کف پوش هـا سـطوح فلزی (١) ـ سطوح شیشه ای‌ (١-) 1

نما‌ عناصر الحاقی زیاد (١-)ـوجود تراس و ایوانگاه (بالکن ) (٠) 0

بام بام ردیفـی مـتصل (١-)ـوجود‌ جان‌ پناه (١)ـ وجود لایه بـام شـیب دار (١)ـوجود‌ پد‌ پروازی‌ (٣) 0

تـأسات جـانمایی تـأسیسات در نمای بیرونی (١-) ـسامانه‌ اطفاء‌ حریق (٢)ـبـرقاضطراری (١) 2

یس مـحل ورودی لوله هاومسیرهای تأسیساتی واقع در ارتفاع پایین (١-) ـ واقع‌ در‌ ارتفاع بالا (١) -1

مبلمان واپایش امنیتی‌ وجود‌ بولارد و مـوانع‌ مـتحرک‌ (١)ـورودی‌ واپایش شده (١) ـدوربین هایمداربسته (٢) 2

جمع امتیازات‌ سـاختمان‌ مورد مطالعه : +8.5

٤

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 68)

- جمع بـندی :

عـملیات خرابکارانه و تروریستی می تواند نـوعی تـزلزل امنیتی‌ را‌ برای ساختمان های نمادین و مهم از‌ جمله ساختمان های ستادی‌ نیروهای‌ انتظامی و نـظامی کـشور در پی‌ داشته‌ باشد. اما در مقابل ، مـی تـوان بـا شناسایی تهدیدات قـابل انـجام از طریق‌ هر‌ یک از بخش هـای یکـ‌ ساختمان‌ ، راهکارهای‌ طراحی را برای‌ پایداری‌ بیشتر در صورت وقوع‌ یک‌ حادثه خرابکارانه ، ارائه داد. انفجار و اثرات مخرب نـاشی از آن بـه عنوان شایع ترین‌ تهدید‌ حفاظتی و امـنیتی ، مـاهیتی متغیر و غـیرقابل پیشـ‌ بـینی‌ دارد و به‌ منظور‌ جلوگیری‌ از تـخریب کل ساختمان‌ و خرابی پیش رونده باید اقداماتی حفاظتی ؛ همچون افزونگی در اسکلت طبقه همکف پیش بینی شود‌. از‌ سـویی پلان مـحدب ، کروی ، صاف و نوک‌ تیز‌ اثر‌ تـخریبی‌ انـفجار‌ را کـاهش مـی‌ دهـد‌ و بر پلان نمادین ، گـوشه دار، مـقعر و پیچیده ارجحیت دارد. این پژوهش نشان داد که از منظر‌ امنیتی‌ ، موقعیت‌ ورودی ساختمان باید به صورتی باشد که‌ دید‌ به‌ درونـ‌ سـاختمان‌ مـحدود‌ شود و در ساخت طبقه همکف و راهروها از مصالح تـقویت شـده بـهره بـرده شـود. در سـاختمان های ستادی باید از نماهای شیشه ای بزرگ و بازتابی اجتناب شده و پنجره‌ ها با شیشه های ضدحریق و چندلایه ساخته شوند. عرض مفید راه پله های ساختمان باید حداقل ١١٠ سانتیمتر باشد و بـخش های پر رفت و آمد؛ نظیر مغازه ها، لابی ها، محل‌ تجمع‌ ، پارکینگ ، مخازن و ... باید به دور از بخش های امنیتی و فرماندهی ساختمان واقع شوند. در احداث این گونه ساختمان ها باید از کاربرد مصالح قابل اشـتعال و پلاسـتیکی در کف ، نما‌، سقف‌ و دیوارها اجتناب شده و به جای آن از مصالح ضدآتش و مقاوم در برابر گرمای بالا استفاده شود. نصب سامانه اطفاء حریق در داخل ساختمان‌ ، پیش‌ بینی برق اضطراری ، تعبیه مخازن‌ آبـ‌ و سـوخت و احداث یک پد پروازی در پشت بام ، پایداری ساختمان را در شرایط بحرانی افزایش می دهد و کار گذاشتن مبلمان واپایش امنیتی نیز از‌ ورود‌ اشخاص یا وسایل نقلیه‌ مشکوک‌ پیشگیری می نماید.

پژوهش های حفاظتی و امنیتی » تابستان 1393 - شماره 10 (صفحه 69)
٩٤

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو